دانلود مقاله صفویان

دانلود مقاله صفویان

دانلود مقاله صفویان

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات


دسته بندی : وورد


نوع فایل :  word (..docx) ( قابل ويرايش و آماده پرينت )


تعداد صفحه : 4 صفحه




 قسمتی از متن word (..docx) : 


 


‏صفويه


‏صفویان


‏صفویان‏ دودمانی ‏ایرانی ‏و ‏شیعه ‏بودند که در سال‌های ‏۸۸۰ ‏تا ‏۱۱۰۱ ‏هجری خورشیدی (‏برابر ‏۱۱۳۵-۹۰۷‏ قمری و ‏۱۷۲۲-۱۵۰۱‏ میلادی) ‏بر ‏ایران ‏فرمانروایی کردند. بنیانگذار دودمان پادشاهی صفوی، ‏شاه اسماعیل یکم ‏است که در سال ‏۸۸۰‏ خورشیدی در ‏تبریز ‏تاجگذاری کرد و آخرین پادشاه صفوی، ‏شاه سلطان حسین ‏است که در سال ‏۱۱۰۱‏ خورشیدی از ‏افغان‌ها ‏شکست خورد.


‏دوره صفویه از مهم‌ترین دوران تاریخی ‏ایران ‏به شمار می‌آید، چرا که با گذشت نهصد سال پس از نابودی شاهنشاهی ‏ساسانیان ‏؛ یک فرمانروایی پادشاهی متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی نماید. بعد از اسلام، چندین پادشاهی ایرانی مانند ‏صفاریان‏، ‏سامانیان‏، ‏آل بویه ‏و ‏سربداران ‏ساخته شدند ، لیکن هیچ‌کدام نتوانستند تمام ایران را زیر پوشش خود قرار دهند و میان مردم ایران یکپارچگی پدید آورند.[‏۴]‏این دوره یکی از سه مرحله ‏دوران طلایی اسلام ‏و دوره اوج ‏تمدن اسلامی ‏است.


‏صفویان، آیین ‏شیعه ‏را دین رسمی ایران قرار دادند و آن را به عنوان عامل همبستگی ملّی ایرانیان برگزیدند. شیوه فرمانروایی صفوی تمرکزگرا و نیروی مطلقه (در دست ‏شاه) ‏بود. پس از ساختن پادشاهی صفویه، ایران اهمیتی بیشتر پیدا کرده و از ثبات و یکپارچگی برخوردار گردیده و در زمینه‏ٔ‏ جهانی نام‌آور شد‏. ‏در این دوره روابط ایران و کشورهای ‏اروپایی ‏به دلیل دشمنی ‏امپراتوری عثمانی ‏با صفویان و نیز جریان‌های بازرگانی ، (به ویژه داد و ستد ‏ابریشم ‏از ایران) گسترش فراوانی یافت. در دوره صفوی (به ویژه نیمه نخست آن) ، جنگ‌های بسیاری میان ایران با امپراتوری عثمانی در غرب و با ‏ازبکها ‏در شرق کشور رخ داد که علت این جنگ‌ها جریان‌های زمینی و دینی بود.


‏ایران در دوره صفوی در زمینه مسائل نظامی، ‏فقه شیعه‏، و ‏هنر (‏معماری‏، ‏خوشنویسی‏، و ‏نقاشی) ‏پیشرفت شایانی نمود. از سرداران جنگی نامدار این دوره می‌توان ‏قرچقای خان‏، ‏الله‌وردی خان‏، و ‏امامقلی خان ‏را نام برد که هر سه از سرداران ‏شاه عباس یکم ‏بودند. از فقیهان و دانشمندان نامی در این دوره ‏میرداماد‏، ‏فیض کاشانی‏، ‏شیخ بهایی‏، ‏ملاصدرا‏، و ‏علامه مجلسی ‏نام‌ور هستند. هنرمندان نامدار این دوره نیز ‏رضا عباسی‏، ‏علیرضا عباسی‏، ‏میرعماد‏، و ‏آقامیرک ‏هستند.[‏۸]‏از شاعران بزرگ و نامدار این دوره میتوان به ‏وحشی بافقی‏، ‏صائب تبریزی‏، ‏محتشم کاشانی ‏و ‏میر رضی آرتیمانی ‏اشاره کرد صفویان همواره بزرگترین سد در برابر ترکان عثمانی بودند و اندیشه‌ی بازپس‌گیری مرزهای هخامنشیان و اشکانیان و ساسانیان را داشتند. صفویان در جنگ‌های خود با عثمانی‌ها همواره با نام ایران می‌جنگیدند. ترکان عثمانی تا پیش از بیرون رانده شدنشان به دست شاه عباس بزرگ، آذربایجان و قفقاز را به اشغال درآورده و از مردمان این سامان کشتار فراوانی کردند. صفویان فرهنگ، هنر، موسیقی، معماری ایرانی و ادبیات پارسی را گسترش می‌دادند و سرانجام شاه عباس پایتخت خود را به ‏اصفهان ‏جابجا کرد.


‏خاندان صفویان


‏از جنبه‌های ویژهٔ خاندان صفویه در دوران پس از اسلام ایران، رسیدن اصل و نسب و تبار آنها به ‏صوفیان ‏می‌باشد. این جنبهٔ تمایز پادشاهی صفویه سبب مقایسه آنها با پادشاهی پیش از اسلام ‏ساسانی ‏می‌شود، دودمانی که پایه‌گذاران آن از ردهٔ موبدان ‏زرتشتی ‏بودند و دین زرتشتی را به عنوان دین رسمی کشور اعلام کردند. همچنین این نکته باید گفته شود که نیاکان ‏صوفی ‏خاندان صفویه اصالتاً ‏شیعه ‏نبودند بلکه آنها پیرو گروه ‏شافعی‏ ‏اهل سنت ‏بودند. تغییر آیین گروه صوفیان خاندان صفوی به گروهی نظامی - سیاسی شیعه‌گرا در زمان نوهٔ ‏شیخ صفی‌الدین اردبیلی‏، یعنی خواجه علی آغاز شد.


‏شاهان دودمان صفویه در زمان به شاهی رسیدنشان به زبان ‏ترکی آذربایجانی ‏سخن می‌گفتند (به جز ‏شاه اسماعیل یکم ‏که از بدو تولد دوزبانه بود و به هر دو زبان ‏فارسی ‏و ‏ترکی آذربایجانی ‏سخن می‌گفت و شعر می‌سرود‏. ‏اما نیاکان آنها در اصل ترکیبی از نژادهای ‏کرد‏آذری‏ ‏گرجی ‏و ‏یونانی‏ ‏بودند. همچنین این شاهان ادعای ‏سیادت ‏نیز می‌کردند ‏و اینکه از تبار ‏پیامبر اسلام ‏هستند ولی با این وجود بسیاری از پژوهش‌گران در مورد درست بودن این گفته شک دارند.


‏احسان یارشاطر ‏در مورد زبان مادری صفویان می‌نویسند : "خاندان صفوی در اصل ایرانی زبان بودند- چنانچه از دوبیتی‌های شیخ صفی‌الدین، نیای بزرگ آنها برمی‌آید - ‏ترکیزه شدند و زبان ترکی را به عنوان زبان مادری خود پذیرفتند"


‏اصالت کردی


‏بر اساس گفتهٔ ‏راجر سیوری ‏یکی از پژوهشگران جریان‌های دورهٔ صفویه:


‏براساس نوشتارهای موجود در زمان اکنون، شکی در این نیست که خاندان صفویه به طور قطع دارای ریشهٔ ایرانی است نه ریشهٔ ترکی که گاهی بدان خوانده می‌شود. این احتمال وجود دارد که اصلیت این خاندان از کردستان ایران آمده باشد که بعدها به آذربایجان کوچ کرده‌اند. جایی که آنها زبان ترکی آذربایجانی را از ترک‌زبانان آنجا فراگرفته و سرانجام در سدهٔ یازدهم میلادی در شهر اردبیل جای گزیده‌اند


‏همچنین بر اساس سخنان ‏ولادیمیر مینورسکی‏، خاورشناس ‏روسی :


‏از ۹۷۰ تا ۱۵۱۰ میلادی، آذربایجان به پناهگاه اصلی و مرکزی برای یکپارچگی صفویان تبدیل گشت، کسانی که از بومیان اردبیل بودند و اصالتاً به یکی از گویش‌های محلی زبان‌های ایرانی سخن می‌گفتند.


‏صفويه


‏کهن‌ترین اثر نوشته دربارهٔ تبارنامه خاندان صفوی و نیز تنها نوشته‌ای در این باره که به پیش از سال ۱۵۰۱ میلادی باز می‌گردد کتابی با نام صفوه الصفا می‌باشد‏ ‏و توسط ‏ابن بزاز اردبیلی ‏نوشته شده‌است، که خود ایشان از مریدان شیخ صدرالدین اردبیلی پسر ‏شیخ صفی‌الدین اردبیلی ‏بوده‌است. بر اساس نوشتهٔ ابن بزاز '«شیخ صفی‌الدین از نوادگان یک نجیب‌زاده ‏کرد ‏به نام ‏فیروزشاه زرین‌کلاه ‏می‌باشد‏» ‏نیاکان پدری خاندان صفوی بر اساس کهن‌ترین ویرایش خطی کتاب صفوه الصفا به شرح زیر است:


‏شیخ صفی‌الدین ابوالفتح اسحق بن شیخ امین‌الدین جبراییل بن قطب‌الدین بن صالح بن محمدالحافظ بن عوض بن فیروزشاه زرین‌کلاه.


‏شاهان صفوی برای هر چه بیشتر مشروعیت بخشیدن به پادشاهی‌شان در جهان شیعه، خودشان را از تبار ‏محمد ‏پیامبر اسلام برمی‌شمردندو برای همین نوشته‌های ‏ابن بزاز ‏را دست‌کاری کرده ‏و نشانه‌های اصالت ‏کردی ‏در خاندان صفوی را تاریک و گنگ ساختند.به نظر می‌رسد امروزه میان پژوهش‌گران و تاریخ‌دانان دودمان صفویه این هم‌رایی وجود دارد که اصالت خاندان صفوی به ‏کردستان ‏باز می‌گردد[‏۳۰] ‏که در سدهٔ یازدهم میلادی به ‏آذربایجان ‏کوچ کرده و در اردبیل جای گزیده‌اند‏. ‏از این رو امروزه بیشتر پژوهش‌گران بر اساس اصالت شیخ صفی‌الدین اردبیلی، خاندان صفوی را از تبار ‏کردها ‏می‌دانند و به همین روی، صفویان اصالتاً یک خاندان ایرانی‌زبان به شمار می‌رود. ‏از سویی دیگر شیخ صفی‌الدین خود یک سنی ‏شافعی ‏بود، آیینی که امروزه بیشتر مردم کرد از آن پیروی می‌کنند


‏اصالت آذری


‏زبان آذری ‏با شیوه اردبیلی زبان مادری نیای بزرگ صفویان،‏شیخ صفی‌الدین اردبیلی ‏بوده است‏ ‏و اشعاری بدین زبان در در کتاب ‏صفوةالصفا ‏و ‏سلسلةالنسب ‏سروده‌است‏. ‏شیخ صفی‌الدین اردبیلی همچنین به "پیر آذری" ‏شهرت داشته است. پدر شیح صفی‌الدین اردبیلی، ‏شیخ امین‌الدین جبرائیل اردبیلی (‏۶۵۰-۷۳۵ه.ق) و اجداد وی در حدود سه سده در قریه ‏کلخوران ‏اردبیل ‏به شغل زراعت مشغول بوده‌اند. ‏نوه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و پسر ‏شیخ صدرالدین موسی‏،‏خواجه علی سیاهپوش ‏در هنگام مواجهه با ‏تیمور گورکانی ‏در حوالی جیحون موطن خود را اردبیل معرفی کرد‏. ‏مادر ‏شاه اسماعیل ‏از خاندان ترک (دختر حسن بیگ) بوده‏ ‏و شاه اسماعیل،بنیان‌گذار امپراتوری صفویان در اصل از ترک‌زبانان اردبیل بوده و ‏دیوان خطائی‏، اثر ادبی وی که به زبان ‏ترکی آذربایجانی ‏نوشته شده، از مهم‌ترین آثار ادبی این زبان بحساب می‌آید.


‏تامارا سون در کتاب خلاصه تاریخ اسلام در مورد ریشه صفویان عقیده دارد که صفویان دارای ریشه ترک آذربایجانی هستند این دیدگاه همچنین توسط نیکی کدی در کتاب "زنان در خاورمیانه: گذشته و حال" تاکید شده است.


‏بر اساس دیدگاه پروفسور ‏ریچارد فرای‏، یکی از ایران‌شناسان برجستهٔ دانشگاه ‏هاروارد ‏در دانشنامهٔ ایرانیکا‏ :


‏ترک‌زبانان آذربایجان در اصل از نوادگان مردمان ایرانی‌زبان گذشته بوده‌اند، که هنوز هم گونه‌های چندی از این زبان‌ها در بخش یافت می‌شوند. کوچ گستردهٔ ترکان آغوز در سده‌های ۱۱ و ۱۲ میلادی نه تنها آذربایجان بلکه آناتولی را هم ترک‌زبان کرده‌است. این ترک‌زبانان آذربایجان بوده‌اند که پادشاهی صفویه را درست کرده‌اند.


‏همچنین چندی دیگر از پژوهش‌گران نیز بر آذری بودن صفویان پای فشرده‌اند.


‏زمینه و پایه‌گذاری


‏شیعیان ‏در ایران همیشه در اقلیت و فشار بودند تا اینکه پس از یورش ‏مغولان ‏و فروپاشی پادشاهی کهن و پرنفوذ ‏عباسی ‏که حکم خلیفه مسلمانان را داشت، جانی تازه گرفتند. پس از یورش مغول، چند فرمان‌روایی شیعه‌مذهب مانند ‏سربداران ‏و ‏قره‌قویونلوها ‏در ایران بر سر کار آمدند و نفوذ شیعه در ایران بیشتر شد. از سوی دیگر بیشتر ‏اهل سنت ‏ایران بر آیین ‏شافعی ‏و دوست‌دار ‏اهل بیت ‏بودند


‏شیخ صفی‌الدین اردبیلی‏، نیای بزرگ صفویان، هشتمین نسل از تبار ‏فیروزشاه زرین‌کلاه ‏بود. فیروزشاه از بومیان ایرانی و کردتبار و یا آذری تبار بود.تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز، ا. آ. گرانتوسکی - م. آ. ‏داندامایو، مترجم، کیخسرو کشاورزی، ناشر: مروارید ۱۳۸۵ ‏که در سرزمین ‏مغان ‏ساکن بود. زبان مادری شیخ صفی‌الدین به عقیده بسیاری تاریخ‌نویسان ایرانی مانند ‏احمد کسروی ‏زبان آذری ‏بوده است؛ و اشعاری بدین زبان در در کتاب ‏صفوةالصفا ‏و ‏سلسلةالنسب ‏سروده‌است. همچنین برخی اعتقاد دارند که زبان مادری وی ‏زبان تاتی ‏بوده است‏. ‏زبان تاتی ‏یکی از زبان‌های ایرانی و زبان بومی آذربایجان بوده‌است.


‏دودمان پادشاهی صفویه به وسیله ‏شاه اسماعیل یکم ‏با تکیه بر پیروان طریقت تصوف علوی درست شد. این پیروان که بیشتر از ایل‌های ‏آناتولی ‏بودند و بعدها به ‏قزلباش‌ها ‏نام‌ور شدند بر سر باورهای خود سال‌ها به هواداری از ‏آق‌قویونلوها ‏و ‏قراقویونلوها ‏درگیر جنگ‌های پیاپی با دولت عثمانی بودند. اسماعیل جوان، نوه ‏شیخ جنید‏، پسر شیخ صفی‌الدین و نوه ‏اوزون‌حسن ‏آق قویونلو زیر آموزش بزرگان ‏قزلباش ‏پرورش یافت و رهبر دینی آنان به شمار می‌آمد‏.


‏هواداران اصلی صفویان، گروه‌های عشایری ترکمن بودند قزلباش، «سرقرمز»‏، خوانده می‌شوند، به دلیل سربند قرمزی که گفته می‌شود آنها از دوران حیدر به کار می‌بردند. دوازده تَرَک کلاهشان نمایانگر وفاداریشان به حکمران صفوی و دوازده امام شیعه بود. این جنگجویان شبه قبیله‌ای ترک تبار با وجود نام



 


 




 


تصاویری از چند صفحه نخست فایل :


 





دسته:

دانلود مقاله صفویان

خرید آنلاین